Bruine of zwarte rat: zo zie je het verschil

Bruine of zwarte rat? Je ziet het verschil aan postuur, oren, staart en keutels, niet aan de kleur. Lees ook waar elke soort leeft.

In Vlaanderen komen zowel de bruine als de zwarte rat voor, en de bruine rat is het meest wijdverspreid, schrijft Natuurpunt. Meer over ratten in het algemeen lees je in ons artikel over ratten en hun gedrag.

Het verschil tussen de bruine en de zwarte rat

Op de kleur van de vacht kan je niet afgaan. Volgens de VMM zijn sommige bruine ratten zwart en veel zwarte ratten bruin. Kijk daarom naar het postuur. Vergeleken met de bruine rat heeft de zwarte rat:

  • een kleiner postuur en een langere, ruigere vacht
  • grotere, weinig behaarde oren en grotere ogen
  • een langere, dunnere staart

Bij de bruine rat is de staart korter dan het lijf en bij de zwarte rat langer, zo staat het bij Natuurpunt.

Ook de keutels verschillen. Volgens de INBO-gids is een keutel van een bruine rat spoelvormig en ongeveer 20 mm lang, en een keutel van een zwarte rat worstvormig en ongeveer 15 mm. Een huismuis laat spoelvormige keutels van ongeveer 6 mm achter.

De bruine rat

Waar leeft de bruine rat?

De bruine rat komt volgens de VMM overal in Vlaanderen voor, vooral waar mensen wonen. In 2010 schatte de VMM voorzichtig meer dan 5 miljoen bruine ratten in Vlaanderen. Dat getal is ondertussen ruim vijftien jaar oud.

Volgens het INBO graaft de bruine rat holen en zit hij graag in kelders, kruipruimten, schuren, stallen, vuilnisbelten en graan- en houtopslagplaatsen, en langs de rand van sloten en dijken. In steden zit hij vooral in de riolering, waar de temperatuur het hele jaar redelijk gelijkmatig is en er meestal voedsel is. Een bruine rat die ’s zomers bij een slootkant leeft, trekt ’s winters vaak naar de warmte van huizen of stallingen.

In je huis zelf woont hij meestal niet. De INBO-gids schrijft dat bruine ratten in de meeste gevallen niet in gebouwen leven, maar ze vanuit de omgeving bezoeken om er voedsel en water te vinden.

Zo herken je sporen van een bruine rat

Kijk naar verse sporen, zoals uitwerpselen, knaag- en graafsporen en pootafdrukken (INBO). Een bruine rat graaft holen, dus let op graafsporen bij kelders, schuren en slootkanten. Zijn keutels zijn spoelvormig en ongeveer 20 mm lang, veel groter dan die van een muis. Knaagschade aan isolatiemateriaal en elektrische bekabeling komt ook voor (INBO).

Voortplanting van de bruine rat

Een bruine rat is vanaf ongeveer drie maanden vruchtbaar en krijgt tot vijf keer per jaar een nest van gemiddeld zeven (INBO) tot tien (VMM) jongen, afhankelijk van de bron.

De zwarte rat

De zwarte rat is volgens het INBO zo schaars geworden dat hij in Zweden en Duitsland zelfs beschermd is. In Vlaanderen vormt hij een plaag in varkens- en pluimveehouderijen en wordt hij vooral in kustgebieden gevonden. Hij klimt goed en nestelt in een gebouw meestal hoog onder het dak. Wat hij kan overdragen, staat in het artikel hoe gevaarlijk zijn zwarte ratten.

Een zwarte rat kan drie tot zes nesten per jaar krijgen met gemiddeld zeven jongen, en de jongen zijn volwassen na 12 tot 16 weken (INBO).

Waar zitten ze in je woning?

Dat hangt af van de soort. De bruine rat zit laag, in kelders, kruipruimten, schuren en stallen, en graaft holen. De zwarte rat klimt goed en zit in een gebouw meestal hoog onder het dak (INBO). Sluit openingen in wanden, rond kabeldoorvoeren, deuren en ramen af, en zet gaas voor ventilatieschachten (INBO, 2021).

Zijn ratten gevaarlijk?

Volgens de VMM leeft de leptospirosebacterie bij de rat in de nieren zonder dat het dier er zelf ziek van wordt. Mensen raken besmet via urine en besmet water. Het RIVM zegt dat je ook besmet kan raken door contact met levende of dode ratten, dus raak een dode rat niet met blote handen aan. Verder kunnen ratten volgens de VMM salmonella overdragen op vee, huisdieren en mensen, en vooral de bruine rat is een grote verspreider. Het INBO noemt ook knaagschade aan isolatiemateriaal en elektrische bekabeling.

Zelf doen of een professional?

Bij een rattenprobleem in huis of tuin ben je volgens VRT NWS zelf verantwoordelijk om het op te lossen, en de gemeente komt enkel tussen op het openbaar domein. Volgens het INBO kan het een goed idee zijn om een professional in te schakelen als je eigen actie niet het gewenste resultaat oplevert.

Preventie

Sluit compostvaten en afvalbakken af met een goed sluitend deksel, dan kunnen er geen ratten in klimmen (INBO). Volgens het INBO toonde ervaring in de jaren zestig en zeventig dat een beter afvalbeleid het aantal ratten sterk kan verminderen, zonder dat er meer rattengif nodig is. Ratten kunnen na een geslaagde actie de vrijgekomen zone weer innemen (INBO), dus preventie blijft nodig. Kom je er zelf niet uit, neem dan contact op met ons.

✔ 24/7 beschikbaarheid

✔ Ervaren bestrijders

✔ Actief in heel België

✔ Snel ter plaatse!

✔ Zakelijk en particulier

✔ Hoge klanttevredenheid

Liever meteen van het probleem af? Bekijk hoe wij ratten bestrijden.

Lees ook

Last van ongedierte?
Vraag vrijblijvend advies.

Twijfel je of het om ongedierte gaat? Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek of een offerte op maat.

Last van ongedierte? Laat het ons weten.

Laat je gegevens achter en vertel kort waar je last van hebt.

We contacteren je uiterlijk de eerstvolgende werkdag terug.