Muizenkeutels of rattenkeutels? Zo herken je het verschil

Kort antwoord: Rattenkeutels zijn veel groter, ongeveer 20 mm bij de bruine rat tegenover 6 mm bij een huismuis (INBO). Muizenkeutels zijn klein en spits, drogen hard op en liggen verspreid over de plekken waar de muis loopt (INBO). Vind je veel kleine keutels verspreid door de kast, dan zit je waarschijnlijk met muizen. Meer over herkennen en gedrag van de dieren zelf vind je bij alles over ratten.

Muizenkeutels of rattenkeutels: dit is het verschil

Het grootste verschil zit in de grootte en de vorm. Het INBO geeft voor de huismuis spoelvormige keutels van ongeveer 6 mm, voor de bruine rat spoelvormige keutels van ongeveer 20 mm en voor de zwarte rat worstvormige keutels van ongeveer 15 mm. Muizenkeutels drogen hard op en liggen verspreid over de looproute (INBO).

Twijfel je? Neem een lamp en leg een liniaal naast een paar keutels. Zo zie je of je op ongeveer 6 mm of op ongeveer 20 mm uitkomt.

Zo zie je muizenkeutels

Muizenkeutels zijn klein, spits en donker. Bij zowel de huismuis als de bosmuis drogen ze hard op en liggen ze verspreid (INBO). Grote hoeveelheden huismuizen laten ook buiksmeer achter, een vettige, donkere afscheiding van hun buikharen (INBO).

Muizen eten liever op een beschutte plek dan op een open plek (INBO). Zoek dus langs plinten, in hoeken en in keukenkastjes bij verpakkingen met voedsel. Naast de keutels zie je vaak knaagschade aan voedingswaren (INBO). Blijf je nieuwe keutels vinden, laat dan een vakman muizen bestrijden.

Zo zie je rattenkeutels

Rattenkeutels zijn duidelijk groter. Bij de bruine rat zijn ze spoelvormig en ongeveer 20 mm lang, bij de zwarte rat worstvormig en ongeveer 15 mm (INBO). De bruine rat vestigt zich graag in kelders, kruipruimten, schuren en stallen (INBO). Vind je grote keutels bij de kelder, de kruipruimte of in een schuur, dan past dat bij een bruine rat.

Twijfel je, laat dan een vakman ratten bestrijden, want knaagdieren beschadigen vaak isolatiemateriaal en elektrische bekabeling (INBO).

Gezondheidsrisico’s van muizen- en rattenkeutels

Keutels en urine van wilde knaagdieren kunnen salmonella en leptospirose overdragen (RIVM). De leptospirosebacterie kan weken tot maanden overleven in vochtige en warme omstandigheden (RIVM). Het hantavirus komt in België ook voor. De gastheer is de rosse woelmuis, en in 2022 werden 87 gevallen gerapporteerd (Sciensano). Besmetting gebeurt vooral door het inhaleren van stof- en vloeistofdeeltjes van urine en ontlasting, en de kans op besmetting is gering (RIVM).

• Salmonella, via ontlasting of via voedsel of water dat daarmee besmet is
• Leptospirose, via contact met urine van besmette dieren of via besmet oppervlaktewater en grond
• Hantavirus, via het inhaleren van deeltjes van urine en ontlasting

Mensen die veel in contact komen met wilde knaagdieren lopen meer risico op hantavirus (RIVM). Een paar keutels die je meteen veilig opruimt, zijn geen reden tot paniek. Twijfel je over de omvang, laat het dan checken in plaats van zelf in te schatten.

Keutels veilig opruimen

Ruim keutels nooit droog op. Door te vegen of te stofzuigen komen kleine druppeltjes met virussen in de lucht. Volg in plaats daarvan de aanpak van de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC:

1. Ventileer de ruimte minstens 30 minuten voor je begint.
2. Trek rubberen of plastic handschoenen aan.
3. Maak de keutels en de omgeving eerst goed nat met een bleekoplossing of een ontsmettingsmiddel en laat het vijf minuten intrekken, of zo lang als op de verpakking staat.
4. Veeg de vochtige keutels op met keukenpapier en gooi het meteen weg.
5. Ontsmet het oppervlak nog eens na en was je handen grondig, ook als je handschoenen droeg.

Blijven er nieuwe keutels bijkomen, dan loopt er nog een dier rond. In onze vergelijking van de beste muizenval lees je welk type voor jouw situatie werkt.

Veelgestelde vragen

Hoe weet je of je muizen of ratten hebt?

Kijk naar de keutels. Muizenkeutels zijn klein en spits en liggen verspreid. Rattenkeutels zijn veel groter, ongeveer 20 mm bij een bruine rat tegenover 6 mm bij een huismuis (INBO). Vind je veel kleine keutels verspreid door de ruimte, dan gaat het waarschijnlijk om muizen.

Zijn rattenkeutels gevaarlijk?

Ja. Keutels en urine van wilde knaagdieren kunnen salmonella en leptospirose overdragen (RIVM). Raak ze nooit met blote handen aan en veeg ze nooit droog weg. Maak ze eerst nat, ruim ze op met handschoenen aan en ontsmet daarna het oppervlak grondig.

Waar vind je muizenkeutels het vaakst?

Muizen laten hun keutels vooral achter op plekken waar ze vaak lopen, langs plinten en in keukenkastjes, want muizen eten liever op een beschutte plek dan op een open plek (INBO).

Twijfel je nog wat er rondloopt, of blijven de keutels terugkomen ondanks het opruimen? Laat VermiServe een inspectie doen, dan weet je waar je aan toe bent.

Lees ook: Muizen in huis: herkennen, oorzaak en wat je nu doet en Muizen verjagen zonder gif: wat werkt echt?

Bronnen

• INBO (2021), Gids voor de Diervriendelijke Bestrijding van Ratten en Muizen, INBO rapport 2021 (26): publicaties.vlaanderen.be
• RIVM (jaartal niet vermeld op de pagina), Welke ziektes kun je krijgen van wilde knaagdieren?: rivm.nl
• Sciensano (cijfers over 2022), Epidemiologische surveillance van hantavirose, Orthohantavirus spp., 2022: sciensano.be
• CDC, Centers for Disease Control and Prevention (2024), Cleaning up after rodents: cdc.gov