Kort antwoord: Bloedluis, ook wel rode vogelmijt genoemd, zit overdag niet op je kippen maar verstopt in de kieren van het hok, en komt er ’s nachts uit om bloed te zuigen. Behandel je enkel de dieren, dan blijft de populatie gewoon zitten en is de plaag binnen een paar weken weer even erg. Pak het hok grondig aan, dat is de enige aanpak die echt werkt.
De duidelijkste signalen zijn bleke kammen en lellen, kippen die onrustig zijn op de stok of ’s avonds niet graag naar binnen willen, en jeuk of pikkerig gedrag onderling. Bloedluis zuigt vooral ’s nachts bloed, dus een zware besmetting geeft bloedarmoede: je ziet dat aan een bleke kop en aan een kip die minder legt of vermagert. In een professionele stal met veel dieren zie je hetzelfde patroon op grotere schaal: de eiproductie daalt merkbaar, dieren worden onrustiger op stok en bij een echt zware besmetting stijgt zelfs de uitval. Wacht daarom niet tot je zieke dieren ziet, reageer al bij de eerste signalen.
Zeker weten doe je met de wc-rol-truc. Neem een stuk vochtig wit papier of een wit doekje en wrijf ermee langs de onderkant van de zitstok, vooral in de kieren en schroefgaatjes. Zie je roodbruine tot grijze stipjes en vegen achterblijven, dan zit er vogelmijt. Doe de test ’s avonds na het donker worden of vroeg in de ochtend, want overdag zitten de mijten diep weggekropen en vind je bijna niets. Controleer ook scharnieren, hoeken van het nest en de onderkant van legnesten, dat zijn na de zitstok de populairste schuilplekken. Herhaal de test elke paar weken, ook als het hok schoon lijkt, zo vang je een nieuwe besmetting vroeg op.
Een bloedluisei komt bij warm weer al na 1 tot 2 dagen uit, en binnen 7 tot 10 dagen is de mijt volwassen en legt ze zelf weer eitjes. Bij temperaturen rond 25 graden gaat dat nog sneller, soms is een nieuwe generatie al na 6 dagen volwassen. Een vrouwtje legt telkens een partij van ongeveer 8 eitjes op een goed verborgen plek, en dat herhaalt ze meerdere keren in haar leven tot in totaal 30 tot 35 eitjes. Reken dat door over een warme zomer met meerdere generaties na elkaar, en een handvol mijten in juni is tegen augustus zomaar een volledige plaag.
| Stadium | Duur | Wat er gebeurt |
|---|---|---|
| Ei | 1 tot 2 dagen (bij 25 graden) | Vrouwtje legt eitjes diep in kieren en schroefgaten |
| Larve tot volwassen mijt | 7 tot 10 dagen | Bij warm weer kan dit versnellen tot ongeveer 6 dagen |
| Volwassen mijt | Legt zelf 30 tot 35 eitjes | Kan maandenlang overleven zonder bloedmaal |
Het venijnige is dat bloedluis maandenlang kan overleven zonder bloedmaal, zoals ook Milieu Centraal aangeeft. Een leeg hok is dus geen garantie dat het probleem weg is: zet je er na een tijdje weer kippen in, dan wordt de kolonie in het hout gewoon terug wakker. Dat is meteen waarom een eenmalige behandeling van de dieren nooit volstaat, de mijten wachten gewoon in de kieren tot de volgende gastheer langskomt.
Wil je van bloedluis af, dan werk je het hok systematisch af. Dit is de volgorde die wij aanhouden, van particulier hok tot grotere stal:
Doe deze grote beurt idealiter in het voorjaar, voor de temperatuur stijgt, dan pak je de plaag aan voor ze goed op gang komt. Vind je toch pas in de zomer een besmetting, wacht dan niet tot het najaar: hoe langer je wacht, hoe meer generaties zich boven op elkaar opstapelen.
Roofmijten zoals Hypoaspis miles of Androlaelaps casalis eten bloedluis op in elk levensstadium en zijn onschadelijk voor je kippen. Ze zijn actief vanaf 12 graden en werken het best tussen 20 en 30 graden bij hoge luchtvochtigheid. Reken op ongeveer 150 tot 250 roofmijten per kip, verspreid in de kieren en onder de stokken.
Wij zetten roofmijten vooral in als aanvulling na de grote schoonmaak, niet als vervanging ervan. Op een hok vol bloedluis vinden de roofmijten simpelweg te veel prooi om ooit voorsprong te krijgen. Zodra het hok proper is, kunnen roofmijten wel het hele seizoen actief blijven en nieuwe bloedluis al opruimen voor die zich kan vermeerderen, dat maakt ze vooral sterk als preventie na een behandeling.
Gebruik nooit een middel dat niet uitdrukkelijk toegelaten is voor pluimvee, en al zeker niet bij legkippen. In 2017 mengde het bedrijf Chickfriend het toegelaten bloedluismiddel Dega-16 stiekem met het verboden insecticide fipronil, zoals de fipronilcrisis destijds pijnlijk duidelijk maakte. Het gevolg: 180 pluimveebedrijven in Nederland op slot, eieren onverkoopbaar en jarenlange schade aan het vertrouwen in de sector. De hoofdverdachten kregen in 2021 celstraffen.
De les is simpel: een goedkoop of illegaal middel tegen bloedluis kost je uiteindelijk veel meer dan het bespaart, zeker als je eieren verkoopt.
Bij een paar huiskippen kom je met kiezelaarde en een goede schoonmaak een heel eind. Bij een professionele stal met honderden of duizenden leghennen is de schaal een ander verhaal: elke kier telt mee, en een gemiste plek besmet binnen enkele weken opnieuw de hele stal. Wij werken dan met een combinatie van grondige reiniging, gerichte behandeling en opvolging, afgestemd op wat wel en niet mag bij dieren die eieren voor consumptie leggen. We gebruiken uitsluitend producten die toegelaten zijn voor pluimvee en houden de behandelmomenten bij, zodat je dat bij een auditor of afnemer kan aantonen. Net de fipronilcrisis leerde de sector hoe duur het wordt als daar sluipend van wordt afgeweken.
Heb je een stal of een groter hok waar bloedluis blijft terugkomen, contacteer VermiServe en we bekijken samen wat er nodig is.
Let op bleke kammen, onrust op de stok en kippen die ’s avonds aarzelen om binnen te gaan. Zekerheid krijg je met de wc-rol-truc: wrijf ’s avonds met vochtig wit papier langs de onderkant van de zitstok. Roodbruine stipjes en vegen betekenen bloedluis.
Bloedluis kan mensen bijten en dat geeft jeuk of een lichte huidirritatie, maar de mijt kan niet blijvend op mensen leven of zich voortplanten. Ze heeft een kip als gastheer nodig om haar levenscyclus te voltooien, dus bij mensen verdwijnt het vanzelf weer.
Volwassen bloedluis kan maandenlang zonder bloedmaal overleven in een soort rustfase, en de eitjes blijven daarna nog langer levensvatbaar. Een hok dat een tijdje leeg heeft gestaan, is dus niet automatisch vrij van bloedluis.
Er bestaat geen enkel middel dat vogelmijt in één beurt oplost. De combinatie van grondig reinigen, kieren dichten, kiezelaarde en eventueel roofmijten geeft het beste resultaat. Gebruik nooit een middel dat niet toegelaten is voor pluimvee.
Lees ook: Ongediertebestrijding in de voedingsindustrie en Vlooien effectief bestrijden.
Wacht niet tot het probleem groter wordt. Neem contact op voor een
vrijblijvend adviesgesprek of een offerte op maat.
Neem vandaag nog contact met ons op en kies voor een veilige en effectieve oplossing.
We contacteren je uiterlijk de eerstvolgende werkdag terug.