Bladluizen bestrijden: waarom lieveheersbeestjes de spuitbus verslaan

Kort antwoord: Bladluizen bestrijd je het snelst met natuurlijke vijanden en een zeepoplossing, niet met een chemische spuitbus. Lieveheersbeestjeslarven ruimen tot 4000 bladluizen op tijdens hun larvestadium, en wie eerst de mieren aanpakt houdt de plaag ook echt onder controle. Zo blijven je planten gezond en blijft de rest van je tuin leven.

Wat zijn bladluizen en waarom exploderen ze zo snel

Bladluizen zijn kleine sapzuigende insecten die zich razendsnel vermeerderen via parthenogenese, ongeslachtelijke voortplanting zonder tussenkomst van een mannetje. Bij een temperatuur van 20 tot 30 graden verdubbelt een kolonie zich elke 3 tot 5 dagen. Eén vrouwtje zet in haar levensduur van 20 tot 40 dagen tot 100 nakomelingen af, en dat kan oplopen tot 15 a 20 generaties per seizoen.

Je herkent een aantasting aan kleverige, glimmende blaadjes. Dat is honingdauw, de suikerrijke uitscheiding van de luizen zelf. Op die honingdauw groeit vaak een zwarte roetdauwschimmel, en jonge scheuten krullen of vervormen omdat de luizen er plantensap uit zuigen. Rozen, fruitbomen en groentegewassen als bonen en kool krijgen het het vaakst te verduren. Bij VermiServe krijgen we deze vraag elk voorjaar opnieuw: waarom staat die ene rozenstruik plots zwart onder de bladluizen terwijl de rest van de tuin er niets van merkt. Meestal ligt het antwoord bij de combinatie van jonge, zachte scheuten en een rustig hoekje zonder natuurlijke vijanden in de buurt.

Waarom zitten er mieren bij mijn bladluizen

Mieren beschermen bladluizen omdat ze dol zijn op de honingdauw die de luizen afscheiden. Ze tikken met hun sprieten tegen het achterlijf van een luis om haar te stimuleren een druppel af te geven, wat tuinliteratuur letterlijk melken noemt. In ruil verjagen de mieren lieveheersbeestjes en gaasvlieglarven, en sommige soorten bewaren zelfs luizeneitjes in hun eigen nest voor de winter.

Dat maakt mieren een handige waarschuwing. Zie je een mierenspoor op een rozenstruik of langs een jonge scheut, ga dan meteen op zoek naar bladluizen onderaan de bladeren. Vaak zie je de mieren nog voor je de luizen zelf opmerkt, en dat geeft je een paar dagen voorsprong om in te grijpen voor de kolonie echt groot wordt.

Bladluizen natuurlijk bestrijden: het stappenplan

Een aantasting pak je aan in drie stappen: eerst mechanisch afspuiten met water, dan een zwarte zeepoplossing tegen de resterende luizen, en tot slot natuurlijke vijanden inzetten die de kolonie definitief onder controle houden. Zo combineer je een snel effect met een oplossing die blijft werken nadat jij weer binnen zit.

1. Spuit de plant met een stevige waterstraal af, vooral aan de onderkant van de bladeren waar de meeste luizen zitten. Dit spoelt een deel van de kolonie meteen weg.
2. Los 5 eetlepels zwarte zeep op in 1 liter lauw water. Bij een zware aantasting mag dat tot 6 eetlepels zijn, bij een lichte volstaan er 3.
3. Spuit de oplossing gericht op de luizen zelf, ook aan de onderkant van het blad, bij voorkeur ’s avonds zodat de zeep niet meteen verdampt.
4. Herhaal de behandeling na 24 uur. Zwarte zeep werkt op contact en heeft geen nawerking, dus luizen die de eerste beurt misten overleven zonder een tweede ronde.
5. Zet daarna lieveheersbeestjeslarven of gaasvlieglarven uit zodat de plant beschermd blijft zonder dat jij elke week opnieuw moet spuiten.

Voor die laatste stap vind je lieveheersbeestjes en biologische bestrijding in onze webshop, inclusief de larven van merken als Insect Heroes en Viridaxis die we zelf aanbevelen.

Lieveheersbeestjeslarven inzetten: hoe en wanneer

Lieveheersbeestjeslarven kan je uitzetten tussen 12 en 30 graden, maar ze zijn het meest actief tussen 15 en 30 graden. Onder de 15 graden vertraagt hun ontwikkeling en eten ze minder, waardoor de bestrijding trager verloopt. Met 100 larven bestrijk je ongeveer 20 vierkante meter tuin.

Plaats de larven rechtstreeks op of naast de aangetaste plant, bij voorkeur in de schaduw en niet vlak voor een regenbui. De larven kunnen niet vliegen, dus ze blijven op de plek waar jij ze zet tot ze in 3 tot 5 weken uitgroeien tot volwassen lieveheersbeestjes die wel kunnen wegvliegen. Zolang ze larve zijn, doen ze niets anders dan eten, en dat is precies waarom ze zo effectief zijn tegen een verse aantasting.

Wat je beter niet doet

Grijp niet meteen naar een breedwerkend chemisch insecticide. Zo’n middel doodt niet alleen de bladluizen, maar ook de lieveheersbeestjes, gaasvliegen en sluipwespen die de plaag normaal onder controle houden. Omdat bladluizen zich razendsnel voortplanten en hun natuurlijke vijanden pas na enkele weken terugkomen, zie je vaak een sterkere heropleving dan voor de behandeling.

Ook oorwormen eten bladluizen, samen met vogels als mezen. Een spuitbus in de tuin raakt dus meer bondgenoten dan je op het eerste zicht denkt, en dat is precies waarom wij bij VermiServe eerst naar de biologische aanpak grijpen voor we iets chemisch voorstellen.

Bladluizen voorkomen: preventie voor volgend seizoen

Preventie draait om diversiteit in de tuin en tijdig ingrijpen bij de eerste kolonie. Hoe meer natuurlijke vijanden zich thuis voelen in je tuin, hoe minder kans een bladluizenplaag krijgt om uit de hand te lopen.

• Plant bloeiende kruiden zoals dille, bieslook en look, die gaasvliegen en zweefvliegen aantrekken.
• Controleer jonge scheuten wekelijks in het voorjaar, dat is het moment waarop een kolonie nog klein en makkelijk te stoppen is.
• Bemest niet te zwaar met stikstof, want zachte, snelgroeiende scheuten trekken juist meer luizen aan.
• Hang een nestkastje op, mezen eten grote hoeveelheden bladluizen als voedsel voor hun jongen.
• Hou mierenpaden in de gaten, want waar mieren lopen zitten meestal ook luizen.

Veelgestelde vragen

Hoe bladluizen natuurlijk bestrijden?

Spoel de plant eerst af met water, behandel daarna met een zwarte zeepoplossing van 5 eetlepels per liter water en herhaal dat na 24 uur. Zet vervolgens lieveheersbeestjeslarven of gaasvlieglarven uit voor blijvende bescherming. Deze combinatie werkt sneller dan wachten en is veilig voor bijen en andere insecten in je tuin.

Waar hebben bladluizen een hekel aan?

Bladluizen mijden sterk geurende planten zoals look, bieslook, lavendel en afrikaantjes, die hun geursignalen verstoren. Ze houden ook niet van zwarte zeep op hun huid, die de waslaag aantast waardoor ze uitdrogen. Natuurlijke vijanden als lieveheersbeestjes en gaasvliegen zijn voor hen het grootste gevaar van allemaal.

Waarom zitten er mieren bij mijn bladluizen?

Mieren melken bladluizen voor hun honingdauw, een suikerrijke afscheiding die ontstaat wanneer de luizen plantensap verwerken. In ruil beschermen de mieren de kolonie tegen lieveheersbeestjes en andere vijanden. Zie je mieren op een plant lopen, controleer dan meteen de onderkant van de bladeren op bladluizen.

Hoe krijg je bladluizen weg?

Combineer mechanisch afspoelen, een zwarte zeepbehandeling en het uitzetten van natuurlijke vijanden zoals lieveheersbeestjeslarven. Vermijd breedwerkende insecticiden, die ook de vijanden van bladluizen doden en de plaag op termijn erger maken. Bij een grote of hardnekkige aantasting kan een gerichte aanpak op maat sneller resultaat geven.

Zit de plaag in een grotere beplanting of bedrijfsgroen en kom je er zelf niet meer uit, contacteer VermiServe en we bekijken samen wat werkt.

Lees ook

Vecht je dit jaar ook tegen een buxusmot, lees dan Buxusmot bestrijden: red je buxus met de juiste timing. En wil je de mieren zelf uit je huis houden, check dan Effectieve methoden om mieren in huis te voorkomen.